Pireneje wyróżniają się znaczną asymetrią poprzeczną. Skłon północny jest bardziej stromy i krótszy, skłon południowy dłuższy i łagodniejszy. Zbudowane są z hercyńskich masywów krystalicznych w części osiowej, oraz z osadowych skał mezozoicznych w częściach brzeżnych. Jak większość gór w Europie, powstały w wyniku zderzenia się kier kontynentalnych afrykańskiej i euroazjatyckiej. Spowodowało to wypiętrzenie się mas osadów nagromadzonych w basenach sedymentacyjnych. Ostateczny kształt pasmo przyjęło podczas orogenezy alpejskiej. Najczęściej spotyka się tu skały granitowe, wapienne i łupki. Skały wapienne są bardzo podatne na erozję, pod wpływem której zarysy wielu szczytów zostały zaokrąglone i złagodzone. Nadało to krajobrazowi niezwykle harmonijny wygląd. Pireneje cechują się występowaniem rzeźby polodowcowej (kary, cyrki, żłoby lodowcowe, moreny i in.). Granica wiecznego śniegu przebiega na wysokości 2700-3000 m n.p.m. W najwyższych partiach występuje również zlodowacenie współczesne (ok. 40 km2). Na północnym skłonie Pirenejów (Francja) występują rudy żelaza, ołowiu, cynku i manganu. Do produkcji energii wykorzystuje się też duży spadek rzek górskich. W niższych częściach gór, przede wszystkim w dnach dolin, uprawia się zboża, oliwki i winną latorośl. Dobrze rozwinięte jest pasterstwo.

Piotrek Karaś