Grota Orhy
Pewnego dnia, kiedy młody pasterz przechodził koło groty Orhy, zauważył w niej piękną kobietę, która czesała swoje włosy złotym grzebieniem. Kobieta powiedziała do niego: "Jeśli w dniu Świętego Jana wyniesiesz mnie na plecach z tej groty, dam ci w nagrodę takie bogactwo jakie tylko zapragniesz. Muszę cię jednak ostrzec, iż nie wolno ci się przestraszyć niczego, cokolwiek ujrzysz na swojej drodze." Pasterz zgodził się. W dniu Świętego Jana mężczyzna wziął piękną nieznajomą na plecy i ruszył do wyjścia z jaskini. Wtem ujrzał na swej drodze najróżniejsze dzikie bestie oraz smoka wyrzucającego z siebie płomienie. Pasterz wystraszył się tak bardzo, że zrzucił swoje brzemię i uciekł ile sił w nogach. Kobieta zaś krzyknęła przeraźliwie z rozpaczy: "Niech będzie przeklęty mój czar. Jestem skazana na zamknięcie w tej jaskini, na kolejne tysiąc lat.

Trzy siostry
Starożytna legenda gór Aragonii opowiada o trzech nierozłącznych, bardzo pięknych siostrach, pochodzących z ludu pasterzy i wojowników. Siostry żyły sobie szczęśliwie w górskiej chatce, położonej w najniższej części wąskiej doliny otoczonej zielonymi łąkami, wznoszącymi się nad nimi gęstymi lasami oraz jeziorami. Wyżej zaś rozciągały się pokryte gęstą mgłą góry. Pewnego dnia, gdy pilnowały pasącego się stada, zjawiło się nagle trzech wojowników z wrogiego plemienia. Mieli oni zamiar pojmania pięknych dziewcząt siłą. Pasterki broniły się jednak tak zaciekle, zręcznie posługując się sztyletami, że ich napastnicy mogli je dosięgnąć jedynie swoimi długimi lancetami. Przebijali piękne, młode ciała tak długo, aż uszło z nich życie. Przerażeni swym strasznym czynem, mężczyźni uciekli. Następnego dnia, oszalały z bólu i rozpaczy ojciec sióstr, nie znalazł żadnego śladu swoich córek. Lecz , ku zaskoczeniu wszystkich, w górnej części doliny ukazały się trzy góry pokryte wiecznym śniegiem. Góry te nazywano odtąd Trzema siostrami: Cylindro de Marbore (3335 m), Monte Perdido (3335 m) i Sum de Ramond (3254 m).

Ręka diabła
Legenda związana z masywem de la Maladeta mówi, że niegdyś zielony, zmienił się w lodowo - skalną pustynię za sprawą tajemniczej ręki. Miała ona ukarać w ten sposób pasterzy, którzy odmówili głodnemu biedakowi kromki chleba. Mit ten jest wspólny dla wielu gór, nabiera jednak specjalnego znaczenia w szczególnych okolicznościach. W roku 1824 przewodnik Pierrine Barrau podjął się wejścia na szczyt de la Maladeta (Ręki Diabła). W trakcie wspinaczki zniknął nagle w skalnej szczelinie. Ratownicy nigdy nie odnaleźli jego ciała. Zabobonna ludność dostrzegła w tym dramacie gest Złego.

Mit o dwóch wielkich matkach
Starzy ludzie opowiadali na wieczornicy, przy jarzącym się palenisku, iż niegdyś straszliwa epidemia dżumy wyniszczyła mieszkańców wioski u podnóża "przeklętej góry". Przydomek ten zarezerwowany był zazwyczaj dla góry Pico Aneto lub la Maladeta. Przeżyły tylko dwie stare kobiety. Ponieważ nie otrzymały ani schronienia, ani pomocy od okolicznych wiosek, rzuciły na nie przekleństwo: - żyzne hale Goriz'u na zawsze przykryją się śniegiem, stada nie będą się tam paść a samolubni ludzie zostaną pozbawieni środków do życia.

Joanna Zdyb